Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem cywilnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Brak zgody na pochówek w grobie rodzinnym

Katarzyna Bereda • Opublikowane: 2021-03-22

Jestem w trakcie organizacji pochówku ojca w grobie rodzinnym. Wyrażona została zgoda wszystkich osób uprawnionych do grobu oprócz brata ojca – brak jest z nim kontaktu, zerwał kontakty z rodziną, nie wiadomo, czy żyje, gdzie mieszka. Nie odpowiada na telefon, nie da się go zastać pod adresem zamieszkania. Jest on alkoholikiem. Czy w takim przypadku, pomimo braku zgody jednej osoby (w wyniku braku możliwości skontaktowania się ze stryjem), zarząd cmentarza może wydać zgodę na pochowanie ojca do grobu rodzinnego (dochowanie do jego rodziców)?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Brak zgody na pochówek w grobie rodzinnym

Prawo do grobu

W mojej ocenie zarząd cmentarza powinien wydać zgodę na pochówek – w szczególności, jeżeli brat nie jest głównym dysponentem grobu. „Prawo do grobu” nie posiada niestety definicji legalnej, jest to szereg uprawnień – zarówno majątkowych, jak i osobistych, w których skład wchodzi m.in. prawo do pochówku, które jest uprawnieniem jedynie majątkowym, a także prawo do uczczenia pamięci osoby zmarłej, co stanowi już wyłącznie prawo osobiste. Podkreślić także należy, iż posiadanie uprawnienia o charakterze osobistym jest niezależne od posiadania uprawnienia o charakterze majątkowym.

Prawo do grobu jako prawo majątkowe to uprawnienie do bycia stroną umowy o umiejscowienie pochówku oraz zarządu grobowcem.

Określenie strony umowy o umiejscowienie grobu rodzinnego

Proszę więc określić w zarządzie cmentarza, kto jest obecnie stroną umowy, bowiem to ta osoba ma obecnie decydujące zdanie w zakresie pochówku w danym grobowcu. Prawo do grobu bowiem posiada osoba, która podpisała z zarządcą cmentarza umowę o umiejscowienie pochówku. Oczywiście, pomijając przepisy ogólne Kodeksu cywilnego, wiele kwestii jest również uregulowanych w przepisach znajdujących się w regulaminie danego cmentarza. Obecnie natomiast, jeżeli osoba taka zmarła, w jej zastępstwo wchodzi kolejna osoba, która stale uiszcza opłaty związane z utrzymaniem grobu.

Przepisy regulujące pochówek

Przepisami regulującymi kwestię pochówku jest ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych z dnia 31 stycznia 1959 r. Powyższa regulacja zajmuje się przede wszystkim aspektami technicznymi prawa do grobu. Jak wskazuje orzecznictwo oraz doktryna, a także rosnąca liczba konfliktów spowodowana niniejszym uprawnieniem, powyższa tematyka nie jest wciąż wyczerpująco uregulowana. W zakresie natomiast zawierania umowy o prawo do pochówku, czy też umiejscowienie grobu.

Zgodnie więc z art. 10 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych „prawo do pochowania w konkretnie wskazanym grobowcu, przysługuje w zastępstwie osoby będącej stroną umowy z zarządcą cmentarza, najbliższym krewnym tej osoby, a więc: małżonkowi, zstępnym, wstępnym, krewnym bocznym do 4 stopnia pokrewieństwa oraz powinowatym w linii prostej do 1 stopnia”. Każda z tych osób może w sposób równy dysponować grobem i decydować, kto ma być tam pochowany. Ustawa bowiem nie różnicuje, komu takie uprawnienie przypada w większym, a komu w mniejszym stopniu. Oczywiście, jeżeli osoby te nie mogą dojść do porozumienia, sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd.

Konflikt związany z miejscem pochówku

Jak wskazał jednak Sąd Najwyższy, pochylając się nad sporem w zakresie rozporządzania grobowcem, kolizja uprawnień do pochówku osób wymienionych powyżej i osób bliskich osobie zmarłej, może być jedynie rozpatrywana w oparciu o przepisy w zakresie dóbr osobistych – takim dobrem jest właśnie uprawnienie do pochówku. Sąd, rozstrzygając spór w tym zakresie, powinien wziąć pod uwagę m.in. intensywność więzi osób uprawnionych, a także wolę osoby zmarłej. Powyższe wskazuje, iż nie istnieje pierwszeństwo w pochówku określone w art. 10 powyższej ustawy, a badany jest przede wszystkim całokształt okoliczności (postanowienie SN z dnia 11.06.2019 r., sygn. akt I CSK 779/18).

Brak zgody jednej osoby na pochówek a zgoda dysponenta grobu

Z uwagi na powyższe proszę ustalić, kto jest obecnym dysponentem grobu, a więc kto pokrywa wszelkie opłaty, bowiem zazwyczaj zarząd cmentarza wymaga zgody jedynie tej osoby.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

spolkowy.pl

sluzebnosc.info

prawo podatkowe

Szukamy prawnika »