• Data: 2024-05-22 • Autor: Michał Kowalski
Uczniowie byli poniżani przez nauczyciela w szkole. Poprosiłam w końcu córkę, by nagrała nauczyciela podczas lekcji. Obecnie jestem napastowana przez szkołę z poleceniem dostarczenia nagrania. Ma być też założona sprawa w sądzie. Czy postępowanie szkoły jest właściwe?
W pierwszej kolejności pragnę wyjaśnić, że istnieje możliwość podjęcia odpowiednich działań w stosunku do nauczyciela, który dopuszcza się poniżania uczniów.
Nauczyciel podlega bowiem odpowiedzialności dyscyplinarnej za uchybianie godności zawodu, i może w związku z tym otrzymać karę nagany z ostrzeżeniem, zwolnienia z pracy, zwolnienia z pracy z zakazem przyjmowania w zawodzie nauczycielskim na okres do 3 lat bądź wydalenia z pracy. Kary wymierza komisja dyscyplinarna nauczycieli przy właściwym wojewodzie. Komisja jest niezawisła i niezależna od dyrektora szkoły, w której pracuje obwiniony nauczyciel (art. 76, art. 78 Karty Nauczyciela).
Zobacz też: Ochrona wizerunku osoby online
Rodzic może zawiadomić o takich przypadkach rzecznika dyscyplinarnego nauczycieli, mieszczącego się przy właściwym wojewodzie. Rzecznik dyscyplinarny wszczyna postępowanie wyjaśniające, w oparciu o które może wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przez komisję dyscyplinarną (art. 80 § 1 Karty Nauczyciela).
Odnosząc się zaś do kwestii legalności nagrania lekcji wykonanego przez Pani córkę, należy podkreślić, że samo nagranie lekcji nie jest uznawane za czyn zabroniony. Nie narusza też prawa do wizerunku ani innych dóbr osobistych nauczyciela.
Wprawdzie dobra osobiste nauczyciela są chronione przez prawo, niemniej jednak ochrona dotyczy jedynie działań bezprawnych (art. 23–24 Kodeksu cywilnego). Zaś żaden przepis obowiązującego prawa nie zakazuje rejestrowania lekcji.
Niedopuszczalne jest natomiast rozpowszechnianie tak zdobytego nagrania. Rejestracja dźwięku zawiera bowiem wizerunek nauczyciela i z tego względu jej rozpowszechnianie wymaga zezwolenia tego nauczyciela (art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).
Przez rozpowszechnianie wizerunku należy rozumieć taką sytuację, w której stworzona zostaje możliwość zapoznania się z wizerunkiem bliżej nieokreślonemu, niezamkniętemu kręgowi osób, np. w wyniku udostępnienia nagrania w internecie. Rozpowszechniania wizerunku nie należy jednak utożsamiać z samym nagraniem, które jest dopuszczalne.
Aby zapobiec dalszym naciskom ze strony szkoły, proponuję, aby skierowała Pani pismo do dyrektora. W piśmie należy wskazać, że uważa Pani sprawę za zakończoną i żąda zaprzestania dalszego nękania korespondencją w tej sprawie. Przede wszystkim powinna Pani kategorycznie zaznaczyć, że ani Pani, ani córka nie jesteście w posiadaniu nagrania, gdyż zostało ono skasowane w szkole. Nadto proszę również zaznaczyć, że rejestrowanie przebiegu lekcji nie narusza praw nauczyciela ani tym bardziej nie stanowi czynu zabronionego, jaki usiłuje się Pani przypisać. W związku z tym proszę zaznaczyć, że nieuzasadnione grożenie wszczęciem postępowania karnego stanowi groźbę bezprawną, która jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności do lat 3 (art. 191 § Kodeksu karnego).
Nagranie nauczyciela podczas lekcji, pomimo kontrowersji, może stanowić istotny dowód w przypadkach nadużyć i niewłaściwego zachowania wobec uczniów. Warto jednak pamiętać, że takie nagranie powinno być używane wyłącznie do celów dowodowych i nie może być rozpowszechniane bez zgody nagranej osoby. Ochrona praw uczniów i nauczycieli jest kluczowa, a każda sytuacja wymaga odpowiedniego rozważenia i działania zgodnie z przepisami prawa.
Zapewniamy profesjonalne porady prawne online oraz sporządzanie niezbędnych pism, aby skutecznie chronić Twoje prawa w trudnych sytuacjach szkolnych. Skontaktuj się z nami, by uzyskać wsparcie dostosowane do Twoich potrzeb. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - Dz.U. 1982 nr 3 poz. 19
3. Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych - Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Michał Kowalski
Radca prawny, ukończył aplikację radcowską przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Kielcach. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Specjalizuje się w prawie oświatowym, prawie pracy i ubezpieczeń społecznych. Prowadzi własną kancelarię, a w zakresie swojej praktyki zawodowej świadczy usługi w szczególności dla nauczycieli i szkół, ale także dla innych grup pracowników i pracodawców. Z powodzeniem udziela pomocy prawnej w systemie elektronicznym.
Autor licznych publikacji z zakresu prawa oświatowego. Prowadzi również szkolenia dla nauczycieli i pracowników.
Zapytaj prawnika